فرصت‌ها و تهدیدهای طرح صیانت بر روی کسب وکارهای دیجیتال

فرصت‌ها و تهدیدهای طرح صیانت بر روی کسب وکارهای دیجیتال

فرصت‌ها و تهدیدهای طرح صیانت بر روی کسب وکارهای دیجیتال

فرصت‌ها و تهدیدهای طرح صیانت بر روی کسب وکارهای دیجیتال و رسانه محور.

در این پست قصد دارم ابعاد طرح صیانت بر روی کسب وکارهای دیجیتال  را تحلیل کنم.

برنامه‌ریزان  مارکتینگ و دیجیتال مارکتینگ همواره باید  ملاحظات اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، جمعیت شناختی، زیست محیطی و فناوری را در در پروسه‌های برنامه‌ریزی خودشان در نظر داشته باشند. هر کدام از این محیط‌ها فرصت‌ها و تهدیدهایی را برای متخصصان برنامه‌ریزی در حوزه بازاریابی و بازاریابی دیجیتال به وجود می‌آورند که اینها باید به موقع و با برنامه‌‌ریزی اقتضایی مدیریت شوند. طبیعتا تغییراتی که در این بخش‌ها اتفاق می‌افتد می‌تواند ابعاد گسترده‌ای از یک کسب وکار را تحت تاثیر قرار بدهد. در فرایند برنامه‌ریزی دیجیتال مارکتینگ، تحلیل چنین تغییراتی را در به عنوان تغییرات محیط کلان طبقه‌بندی می‌کنیم و تحلیل چنین تغییراتی پای ثابت تحلیل‌های بخش بازاریابی است.

 

ویروس کرونا

گسترش ویروس کرونا در جهان تبدیل به یک کلان تغییر شده است.

 اگر چه اساسا این بحث را زیرمجموعه محیط کلان اجتماعی در نظر می‌گیریم، اما دیدیم که چه طور این پدیده اجتماعی بر روی بخش‌های اقتصادی و سیاسی و حتی بر روی بخش‌های تکنولوژیکی تاثیر گذاشت.

واقعیت این هست که محیط امروز، محیطی پویا، پیچیده و به شدت در هم تنیده است. بنابراین طبیعی است که تغییرات ایجاد شده در یک بخش، سایر بخش‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد. به همین دلیل، مهم است که هنگام تحلیل فاکتورهای کلان محیطی هنگام برنامه ریزی دیجیتال مارکتینگ و به طور کلی برنامه ریزی در تمام سطوح، چنین تغییراتی را مستقلا تحلیل نکنیم و اثر تغییرات این فاکتورها را بر روی سایر محیط‌های کلان بسنجیم. چرا که فقط در این صورت است که بتوانیم به موقع به چنین تغییراتی پاسخ بدهیم و آنها را مدیریت کنیم.

 

به طور مثال دیدیم که چطور گسترش ویروس کرونا، رفتار اجتماعی و تجارت را تغییر داد.

«طرح صیانت از فضای مجازی» از جمله طرح‌های قانون‌گذاری است که درون «محیط کلان» در برنامه‌ریزی‌ها قرار می‌گیرد.

مسیرها را از این جهت شفاف می‌کنم که بتوانید این فاکتور و دیگر فاکتورها را ابتدا به درستی جایگاه‌یابی و سپس آنها را تحلیل و برای مدیریتش آماده باشید. طبیعا این فاکتور، مثل فاکتورهای دیگر، فرصت‌ها و تهدیدهایی را ایجاد خواهد و مهمتر از آن، اینکه بر روی سایر بخش‌های کلان نیز تاثیر خواهد گذاشت که به نوبه خود بر روی لایه‌های پایینی تاثیر می‌گذارد. بنابراین، ضروری است که به راحتی از کنار تحلیل ابعاد این طرح نگذرید تا برای تغییرات آینده آماده باشید.

 

طرح صیانت بر روی پیام‌های رسان‌های مختلف تاثیر می‌گذارد.

 از جمله بر روی توییتر (یک رسانه اجتماعی آمریکایی که در 21 مارس 2006 راه‌اندازی شد)؛ اینستاگرام ( رسانه اجتماعی آمریکایی به اشتراک گذاری تصویر و فیلم که توسط کوین سیستورم و همکاران در 6 اکتبر 2010 راه‌اندازی شد).

این دو پیام رسان فقط دو پیام ‌رسان از دهها پیام رسان موجود هستند که در ایران کاربرانی دارند و حتی کسب وکارها و بخش‌های تجارت نیز از آنها استفاده می‌کنند. طبیعتا طرح مذکور بر روی کاربران تجاری و غیرتجاری چنین پیام‌رسان‌هایی تاثیر خواهد گذاشت که اگر تهدیدهای آن مدیریت نشود ممکن است کسب وکارهایی را از بازار خارج کند. هر چند که بسیاری از کاربران تجاری و غیرتجاری این پلت فرم‌ها واکنش‌های تندی نسبت به این طرح نشان دادند، اما از نقطه نظر مدیریتی بهتر است که فرصت‌ها و تهدیدهای این طرح مورد ارزیابی مدیران و مالکان کسب وکارها قرار بگیرد تا برای تغییرات احتمالی آینده آمادگی داشته باشند.

آنچه مهم است این هست که طرح صیانت مشخصا برروی کسب وکارهای اینترنتی بیشتر از سایر بخش‌ها تاثیر خواهد گذاشت.

با اجرایی شدن این طرح بسیاری از کسب وکارهایی که از پیام‌ رسان‌هایی مثل اینستاگرام استفاده می‌کنند، تحت تاثیر قرار خواهند گرفت.

در حال حاضر بسیاری از این کسب وکارهای بزرگ، متوسط و کوچک (خانگی) بر روی پلت فرم‌هایی مثل اینستاگرام و تلگرام  عملیات تجاری‌شان را مدیریت می‌کنند. حجم مدیریت عملیات بر روی فضای مجازی در طی گسترش ویروس کرونا بیشتر شده است چرا که کرونا و محدودیت‌های اعمال شده مرتبط با کنترل آن بسیاری از کسب وکارهایی که تا قبل از آن اعتقادی به فعالیت بر روی فضای مجازی نداشتند را مجبور کرد که از فضای حقیقی فاصله بگیرند و آهسته به سمت فضای مجازی حرکت کنند که بخشی از این حرکت به سمت پیام‌رسان‌های اجتماعی بوده است.

 

تغییرات خرد

برای پایش فرصت‌ها و تهدیدهای خارجی به طور کلی دو محیط حین فرایند برنامه‌ریزی پایش و تحلیل می‌شود: محیط کلان و محیط خرد.

محیط کلان شامل محیط سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فناوری، جمعیت شناختی، قانون‌گذاری و زیست محیطی است.

محیط خرد شامل کسب وکارها، مشتریان، رقبا، واسطه‌ها، دلالان و ناشران آنلاین هستند. این دو محیط بر روی یکدیگر تاثیر می‌گذارند. «طرح صیانت» به عنوان یک فاکتوری که در سطح کلان تحلیل می‌شود بر روی لایه پایین‌تر تاثیر می‌گذارد. طبیعتا این طرح تغییراتی بر روی بازیگران خرد خواهد داشت. بنابراین, چنین تغییراتی باید تحلیل شود فرصت‌ها و تهدیدهای آن شناسایی و سپس برنامه‌های اقتضایی لازم جهت بهره‌ برداری از فرصت‌ها و حداقل کردن تهدیدها ایجاد شود.

در پیش نویس طرح آمده که چهار ماه  پس از تصویب این طرح، پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی داخلی و خارجی  که مجوز فعالیت دریافت نکنند مشروط بر این که جایگزین داشته باشند, می‌توانند مسدود شوند.

 

رسانه‌های اصلی مورد هدف طرح

طرح صیانت اساسا خدمات پایه کاربردی را در بر می‌گیرد.

یکی از مصادیق خدمات پایه کاربردی «پیام رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی» هستند.

پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی نظیر واتس اپ، اینستاگرام و تلگرام از محبوبیت بالایی بین کاربران تجاری و غیرتجاری ایرانی برخوردارند.

 

پیام رسان ‌واتس آپ

در حال حاضر (تیرماه 1400)، 71 درصد از مردم ایران از پیام رسان واتس آپ استفاده می‌کنند.

داده‌ها نشان می‌دهند که بعد از فیلتر شدن تلگرام، کاربران ایرانی به سمت استفاده از رسانه‌های جایگزین مثل «واتس آپ»، «اینستاگرام» و «سروش» حرکت کرده‌اند.

نمودار زیر تغییرات استفاده مردم از رسانه‌های اجتماعی قبل و بعد از فیلترینگ تلگرام را نشان می‌دهد.

نمودار زیر تغییرات استفاده مردم از رسانه‌های اجتماعی قبل و بعد از فیلترینگ تلگرام را نشان می‌دهد.

فرصت‌ها و تهدیدهای طرح صیانت بر روی کسب وکارهای دیجیتال

نمودار زیر رشد تعداد کاربران رسانه‌های اجتماعی جایگزین 1 ماه بعد از فیلترینگ تلگرام را نشان می‌دهد.

فرصت‌ها و تهدیدهای طرح صیانت بر روی کسب وکارهای دیجیتال

نمودار زیر رشد تعداد کاربران رسانه‌های اجتماعی جایگزین 40 ماه بعد از فیلترینگ تلگرام را نشان می‌دهد.

تلگرام ریزش 31 درصدی طی 40 ماه گذشته را تجربه کرده است.

همانطور که داده‌ها نشان می‌دهند، بعد از فلیترینگ تلگرام بخشی از کاربران به سمت رسانه‌های جایگزین حرکت کرده‌اند.

 

بعد از اجرایی شدن طرح صیانت چه اتفاقی می‌افتد؟

بعد از اجرایی شدن طرح صیانت تغییراتی در میزان استفاده از رسانه‌ها اتفاق می‌افتد.

بدترین سناریو برای رسانه‌های اجتماعی اصلی و محبوب خارجی بین کاربران ایرانی «فیلترینگ» این رسانه‌هاست.

در این حالت احتمالا کاربران رفتاری مشابه با فیلترینگ تلگرام از خودشان بروز می‌دهند. بخشی از کاربران به دلایلی مثل راحتی با یک رسانه اجتماعی با وجود فیلترینگ همچنان از رسانه فعلی خودشان استفاده خواهند کرد. بخشی از کاربران هم به دلایلی نظیر گریز از پرداخت هزینه‌های بالاتر اینترنت که به دلیل فیلترینگ ایجاد می‌شود؛ ترجیح می‌دهند از رسانه‌های جایگزین استفاده کنند.

 

حفظ رسانه‌های فعلی

تجربه فیلترینگ تلگرام داده‌های خوبی در اختیارمان قرار می‌دهد.

بعد از فیلترینگ تلگرام، این پیام‌رسان فقط 31 درصد ریزش در کاربران داشته است.

بررسی تیرماه ایسپا نشان می‌دهد در تیرماه 1400 هنوز هم 40 درصد از کاربران از این پیام‌رسان استفاده می‌کنند، طبیعتا در سمت کاربران تجاری نیز چنین چیزی صدق می‌کند. بخشی از کسب وکارها بعد از فیلترینگ به سمت رسانه‌های جایگزین حرکت کردند و برخی‌ها هم هنوز در حال استفاده از آن هستند. بنابراین، اگر بدترین سناریو که در بالا به آن اشاره شد به وقوع بپیوندد، کسب وکارها نباید بلافاصله از رسانه‌های فیلتر شده خارج شوند چرا که احتمالا بخشی از کاربران بر روی رسانه مذکور باقی می‌مانند و با آن ادامه می‌دهند. هر چند که باقی ماندن بر روی پلت فرم فیلتر شده، هزینه‌هایی را به کسب وکارها تحمیل می‌کند و حاشیه سود را کم می‌کند؛ اما چاره‌ای نیست.

 

کوچ به سمت رسانه‌های جدید

یکی از برنامه‌هایی که از سمت فروش و کسب وکارها باید تدوین شود، برنامه حرکت به سمت رسانه‌های جدید است.

همانطور که اشاره شد، بخشی از کاربران یا مشتریان از رسانه فیلتر شده خارج می‌شوند.

بنابراین، یکی از برنامه‌هایی که باید از سمت کسب وکار در دستور کار قرار بگیرید، ارائه خدمات به مشتریان فعلی بر روی رسانه اجتماعی جایگزین ترجیحی آنهاست. اشاره کردم که کسب وکارها باید آمادگی لازم برای پذیرش چنین تغییراتی را داشته باشند چرا که اگر نتوانند کوچ مشتریان‌شان را به درستی مدیریت کنند، ممکن است بخشی از آنها برای تامین نیازهایشان به سمت رقبا حرکت کنند. برای شناسایی رسانه ترجیحی جایگزین بهتر است از مشتریان‌تان نظر سنجی کنید و با توجه به نظرات آنها برنامه‌های حرکت به سمت رسانه‌های جایگزین را تدوین کنید.

 

رسانه‌های جایگزین

با توجه به این که رسانه‌های اجتماعی خارجی ممکن است با فیلترینگ احتمالی روبرو شوند، ممکن است بخشی از کاربران رسانه‌های جایگزین زیر را انتخاب کنند.

  • روبیکا
  • سروش
  • بله
  • آیتا
  • آی گپ
  • گپ

 

رفتار کاربران پس از اجرای طرح صیانت

به طور کلی کاربران رسانه‌های اجتماعی ممکن است دو رفتار احتمالی پس از اجرای طرح صیانت و فیلترینگ از خودشان بر روی بدهند.

حالت اول: حفظ رسانه فیلتر شده با دور زدن فیلترها

حالت دوم: استفاده از رسانه‌های فیلتر نشده برای گریز از پرداخت هزینه‌ بالای اینترنت

فرصت‌ها و تهدیدهای طرح صیانت بر روی کسب وکارهای دیجیتال

فرصت‌ها و تهدیدهای طرح صیانت بر روی کسب وکارهای دیجیتال

فرصت‌ها:

افزایش هزینه‌ها

کسب وکارهایی که مجبورند به سمت رسانه‌های جایگزین حرکت کنند، متحمل هزینه بیشتری از حیث هم حفظ رسانه فعلی و هم رسانه جایگزین جدید خواهند شد. افزایش این هزینه‌ها، حاشیه سود را کاهش می‌دهد.

افزایش هزینه برای کاربران غیرتجاری

اگر کاربران نهایی به دلایلی تمایل به ادامه استفاده از رسانه فلیتر شده داشته باشند، باید هزینه اینترنت بالاتری را پرداخت کنند.

از دست رفتن بخشی از درآمد کاربران تجاری

بخشی از کاربران ممکن است در حین تغییر رسانه اجتماعی، رقیب جایگزین را انتخاب کنند به خصوص اگر فروشنده فعلی نتواند بر روی کانال ترجیحی جدید کاربران، خدمات خوبی ارائه بدهد.

از دست رفتن بخشی از مشتریان داخلی و خارجی

برخی از کسب وکارها، با استفاده از رسانه‌های خارجی، به مخاطبان بین المللی دسترسی و ارتباط دارند. اگر این فرصت‌ها را در نظر نگیرند ممکن است بخشی از مشتریان‌شان را از دست بدهند.

قطع ارتباط با مشتریان و علاقمندان خارجی

کسب وکارهایی که از پلت فرم‌هایی بین المللی استفاده تجاری دارند و بخشی از مشتریانشان از طریق این پلت فرم‌ها خدمات می‌گیرند در صورت حفظ عملیات بر روی رسانه مذکور متحمل هزینه بیشتری می‌گردند چرا که اگر از پلت فرم مذکور خارج شوند ممکن است بخشی از مشتریان‌شان را از دست بدهند. بنابراین، این دسته از کسب وکارها باید علاوه بر حرکت به سمت پلت فرم‌های ترجیحی مورد نیاز مشتریان داخلی، پلت فرم خارجی را نیز حفظ کنند.

تهدیدها:

دسترسی وامنیت داده‌ها

استفاده از رسانه‌های داخلی و مجوز دار چنانچه سطح خدمات آنها مطلوب باشد، امنیت بیشتری نسبت به داده‌ها ایجاد می‌کند.

سطح دسترسی و امنیت داده‌ها بستگی به قابلیت پلت فرم جایگزین دارد.

کاهش هزینه‌ها در بلندمدت

اگر پلت فرم جایگزین بتواند قابلیت‌هایی مثل رسانه‌ بزرگ و اصلی فراهم کند، هزینه کسب وکارها در بلندمدت کاهش پیدا می‌کند.

این هزینه‌ها عموما هزینه‌های تحلیلی از جمله تحلیل کاربران و تبلیغات می‌باشد.

اما همه این هزینه‌ها به قابلیت پلت فرم داخلی بستگی دارد.

 

فرصت رشد برای رسانه‌های اجتماعی داخلی

اگر بدترین سناریو اتفاق بیافتد.

یعنی رسانه‌های اصلی خارجی موفق به کسب مجوز نشوند و فیلتر شوند.

بخشی از کاربران به سمت رسانه‌های داخلی حرکت خواهند، این که این بخش از کابران به سمت کدام رسانه حرکت کنند بستگی به فاکتورهای زیادی خواهد داشت. یکی از این فاکتور افزایش آگاهی بیشتر است که از طریق تبلیغات هدفمند اتفاق می‌افتد.

 

پیش‌بینی

تحلیل داده‌ها نشان داد که «تلگرام» پس از فیلترینگ طی 40 ماه 31 درصد ریزش داشته است.

احتمالا رسانه‌های اصلی نظیر اینستاگرام و واتس آپ نیز با چنین ریزشی مواجه خواهند شد.

پس به احتمال زیاد کسب وکارها با ریزش 31 درصدی یا بیشتر (به دلیل فیلترینگ همزمان چند رسانه اصلی خارجی) کاربران مواجه خواهند شد که باید برای مدیریت آن آمادگی داشته باشند.

 

توصیه‌ها

با توجه به نیاز کاربران و مشتریان‌تان رسانه‌های اجتماعی فعلی خودتان را حفظ کنید.

با توجه به نیاز و گرایش کاربران و مشتریان‌تان برای حرکت به سمت رسانه‌ جایگزین حرکت کنید. رسانه‌های جایگزین را اولویت‌بندی کنید. برای این کار باید رسانه جایگزین محبوب مخاطبان هدف خودتان را شناسایی کنید. برای شناسایی رسانه جایگزین مشتریان‌تان از همین حالا شروع به نظرسنجی کنید و با توجه به ترجیحات آنها برنامه‌ها را تنظیم کنید.

 

توصیه به سیاست‌گذاران

هر چند طرح صیانت مزایای زیادی در خصوص حمایت از حقوق کاربران ایرانی دارد، اما به دلایلی نظیر تحریم فعلی و شیوع ویروس کرونا بهتر است اجرای چنین طرحی با تاخیری بیشتری، حداقل تا کنترل کامل ویروس کرونا به تعویق بیافتد تا آسیب‌های این طرح برای کسب وکارها و کاربران داخلی به حداقل برسد.

مطالب مرتبط

نظرات شما

دیدگاه ها بسته شده اند.

X
قالب ووکامرس